6 մայիսի խորհրդարանական ընտրութիւններուն նախընտրական քարոզարշաւը պաշտօնապէս սկսած է արդէն: Երեւոյթները ցոյց կու տան, որ համամասնական թէ մեծամասնական ընտրակարգերով առաջադրուած կուսակցութիւններն ու պատգամաւորական թեկնածուները իւրաքանչիւր օր ու ժամ լիարժէք օգտագործելու ուղղութեամբ յստակօրէն տրամադրուած են: Եւ ասիկա հասկնալի է անշուշտ, մանաւանդ նկատի ունենալով քարոզարշաւի սահմանափակ ժամանակը եւ այդ ժամանակի ընթացքին հասարակութեան համոզիչ ու հաւաստի ներկայանալու նպատակի իրականացման համար թափուող առաւելագոյն ճիգերը:
Քարոզարշաւի այս ժամանակահատուածի բովանդակային բաժինը կրնա՞յ արդեօք նախանշել բուն ընտրութեան օրուան էութիւնը, յատկապէս յայտարարուած հրապարակային յանձնառութիւններու առարկայացման առումով` ընտրական համակարգին եւ ա՛յս ընտրութիւններուն նոր որակ հաղորդելու եւ նոյնիսկ աննախընթացութիւն ապահովելու իմաստով:
Եւ անմիջապէս երկրորդ հարցը. քարոզարշաւին բերած քաղաքակիրթ բնոյթը, հանդուրժողականութիւնն ու ժողովրդավարական երկիրներուն յարիր ընտրարշաւի մշակութային նորարարութիւնը բաւարա՞ր են ընտրութիւններուն նոր որակ հաղորդելու եւ աւելի յստակ` արդար, ազատ եւ թափանցիկ ընտրութիւններ ապահովելու:
Կարեւոր փուլ է անշուշտ ընտրարշաւի հանգրուանը: Կարճ ժամանակի վրայ երկարող յետադարձ հայեացքը կրնայ նախանշել ընտրական համակարգի հետագայ հանգրուաններու եղելութիւնները: Իշխանութիւններուն կողմէ կատարուած հրապարակային յայտարարութիւնները այս ընտրութիւններուն որակական յեղափոխութիւն յառաջացնելու, ամէն մարդէ առաջ իշխանութիւններունը սեպելու արդար ընտրութիւններ կազմակերպելու հրամայականը եւ եւրոպական կառոյցներու ներգրաւուածութեան եւ համարկման համապետական քաղաքականութեան իրականացման համար ընտրութիւններու կազմակերպման թէ՛ մեքենականութեան եւ թէ՛ բովանդակութեան նախանձախնդիր ըլլալու հրապարակային ելոյթները. տակաւին` համաձայնական կառավարութեան մաս կազմող ուժերու առանձին ցուցակներով ներկայանալու փաստն ու մանաւանդ այդ կուսակցութիւններու ընտրական համագումարներու կազմակերպման համար ապահովուած նոր տարողութիւններն ու ձեւերը կ՛ընդգծէին համընդհանուր մօտեցում մը` այս ընտրութիւններուն առայժմ գէթ իբրեւ ձեւ նորարարութիւններով ներկայանալու փաստերը:
Այս բոլորին զուգահեռ սակայն, 100 առ հարիւր համամասնական ընտրակարգ որդեգրելու մերժումը` խուսափողական ոչ հիմնաւորեալ առարկութիւններով, խորհրդարանական ընտրութիւնները անմիջականօրէն կանխած տեղական ինքնակառավարման մարմիններու ընտրութեան ցուցաբերուած օրինակները, թեկնածուներու գրանցումի կամ մերժումի քաշքշուքները, հրապարակուած ընտրացուցակներու ցայտուն անճշդութիւնները. տակաւին` ազատ ընտրութիւններ կազմակերպելու համար միջկուսակցական կեդրոնի կառոյցէն իշխող կուսակցութեան խուսափումը մտածել կու տան, որ որակական յեղափոխութիւն ձեռք բերելու աշխատանքները պիտի հանդիպին արգելակիչ խոչընդոտներու:
Նախընտրական, աւելի ճիշդը նախաքուէարկական քարոզարշաւին քաղաքակիրթ էութիւն ապահովելը բազմակողմանի յանձնառութիւններ կ՛ենթադրէ անշուշտ: Քարոզարշաւը չսկսած թեկնածուի մը նկատմամբ բռնութեան կիրարկումը հանգստացնող նախաբան չէ անշուշտ հետագայ դիպաշարը գնահատելու առումով: Այսուհանդերձ, ամբողջ պետութեան շահերէն կը բխի ներկայ ժամանակահատուածին փոխադարձ հանդուրժողականութեան երեւումը: Մնացեալը հաւաստի դառնալու խնդիր է. եւ խորքին մէջ չորս շաբթուան ժամանակամիջոցը իրականացուած-չիրականացուածի առարկայական հանրագումարի ներկայացումն է եւ ոչ թէ խոստումներու տեղատարափը: Խոստումներու բարձրաձայնումը, մանաւանդ չափի հասկացողութեան կորուստով, կրնայ հարուածել նոյնինքն հաւաստիութիւնը:
Առանց իրագործման միջոցներու համոզիչ նշումներուն, առանց դժուարութիւններու յաղթահարման համար ճիշդ ուղիները տեսանելի դարձնող խոստումները, առանց ապացուցուած գործի, ընտրազանգուածը չյարգելու համազօր արարքի կրնան վերածուիլ, ժամանակաւոր հրապարակային ընտրակաշառքի ազդեցութիւն կը գործեն եւ որեւէ կերպով չեն նպաստեր տեղեկացուած քաղաքացիի կազմաւորման առաջադրանքներու իրականացման:
Կարեւոր փուլ է նախընտրական քարոզարշաւը: Անիկա ըստ ձեւի քաղաքակիրթ բնոյթ կրելով հանդերձ պէտք է ըստ բովանդակութեան ծառայէ նաեւ ընտրազանգուածի յարգումին եւ տեղեկացուած քաղաքացիի ձեւաւորման առաջադրանքին:
Շահան Գանտահարեան, «Ազդակ»ի գլխաւոր խմբագիր